Afrika Kültürü

Afrika Kültürü

Afrika Kültürü

Kültür Kavramı

Kültür, belirli bir insan grubunun davranış şeklinin bütünlüğünü ifade eder. Onları diğer insan gruplarından farklı kılan her şeyi, örneğin tebrik alışkanlıklarını, giyinmelerini, sosyal normları ve tabuları, yiyecekleri, şarkıları ve dans kalıplarını, doğumdan, evlilikten ölüme, geleneksel meslekler, dini Felsefi inançlar gibi.

Bu, belirli bir toplum da yetişen her insanın, sosyal etkileşim sürecinde, bilerek veya bilmeyerek, o toplumun kültürüyle aşılanabileceğini gösterir. Kültür kavramını ve anlamını anlamamız için kültürün tüm tanımlarına ve tanımlayıcı özelliklerine sahip olmamız gerekmez.

Afrika Kültürü Genel Bilgi
Afrika Kültürü

Afrika Kültürü

Bu yazı da Afrika Kültürü Genel Bilgileri ile ilgileneceğiz ve Nijerya kültüründen örnekler vereceğiz. Kültürü, insanları başkalarından ayıran şey olarak değerlendirilmesine dayanarak, Afrika ‘da birçok kültür olduğu söylenebilir.

Afrika, farklı dilleri, giyinme biçimleri, yemek yeme, dans etme ve hatta tebrik alışkanlıkları ile çeşitli etnik milletlerden meydana gelmektedir. Ancak, kültür çeşitliliğine rağmen, Afrikalılar inanç sistemlerinde bazı baskın özellikleri paylaşırlar ve onları dünyanın diğer halklarından ayıran benzer değerlere sahiptirler.

Örneğin, bir Nijeryalı kültürü, belirli kültürel parametreler üzerine düzenlenen bir Ganalı kültürüne, Doğu dünyasının Doğu kültürüne veya Avrupa ’nın Batı kültürüne olduğundan daha yakın olacaktır. Kültürün evrensel olduğu ve her yerel veya bölgesel tezahürünün benzersiz olduğu doğrudur. Her kültür de bu benzersizlik unsuru genellikle kültürel çeşitlilik olarak tanımlanır.

Geleneksel Afrika toplumlarının kültürleri, değer sistemleri ve inançlarıyla birlikte, birbirlerinden biraz farklı olsalar da yakındır. Bu küçük farklılıklar ancak bir Afrika kültürünü diğerleriyle karşılaştırdığımızda var olur. Kesinlikle Afrika kültürleri, diğer bölgeler veya kıtaların kültürlerinden büyük ölçüde farklıdır.

Maddi ve Manevi Kültür

Kültür, maddi ve maddi olmayan yönleriyle sınıflandırılmıştır. Maddi kültür, insanın hayatta kalmak için üretebileceği görünür dokunsal nesneleri ifade ederken; maddi olmayan kültür, insanların norm ve morlarından oluşur. Maddi kültür somuttur ve eserler ve el sanatları biçimini alırken, manevi kültür soyuttur ancak belirli bir kültürün insanlarının yaşamları üzerinde çok yaygın bir etkiye sahiptir.

Dolayısıyla, neyin iyi neyin kötü olduğuna dair inanç, normlar ve tabularla birlikte, maddi olmayan kültürün güzel örnekleridir. Yukarıdakilerden, kültürün, bir grup, soy ve dini mezhepler vb. tarafından paylaşılan değerli değerler veya inançlardan oluştuğu için paylaşıldığı açıktır. Bundan ayrı, kültür sürekli değişiyor olması açısından dinamiktir. Kültür statik değildir.

Kültürün insanlar tarafından taşınması ve insanların sosyal yapılarını ve kurumlarını, inançlarını, değerlerini ve hatta çalışma becerilerini ve araçlarını değiştirdikleri için, kültürün uyarlanabilir bir sistem olamayacağını görebiliriz. Bir kültürün bir yönü, çevre içinde ki veya dışında ki değişikliklere cevap olarak ayarlandığında veya değiştiğinde, doğrudan veya dolaylı olarak olsun, kültürün diğer yönleri etkilenir.

Afrika Kültüründe Değerlerin Yeri

Kültürel düşüncelere dayanarak, bazı davranış biçimleri, eylemler ve davranışlar onaylanırken, bazıları onaylanmaz Aksi halde kutsal tutulması gereken değerlerin ihlalini izleyen onaylamama derecesini göstermek için, verilen ceza bazen çok utanç verici, bazen aşırı olmaktadır.

Afrika kültürü, örneğin Nijerya, Akwa Ibom Eyaletinde ki Ibibio halkına atıfta bulunmak suretiyle hırsızlığa karşı sıfır tolerans gösterir. Bir kez eylem de yakalanan veya mahktedm edilen hırsız, çıplak olarak soyulacak, vücudu baştan aşağıya kömürle ovularak sürdüğü ve çaldığı nesne, köyün etrafında gün ışığı altında taşımak için kendisine verilecektir.

Kişisel utanç duygusu ve hırsızın kendine, ailesine getirdiği utanç duygusu, ilişkiler ve arkadaşlar en cesur hırsızı bile caydırmak için yeterli olacaktır.

Ahlaki ya da estetik olsun, değerlerle ilgili kaygı felsefe disiplini içinde çok geniş bir alanı kaplar. Değerlerin temel önemini göstermek için, bilgi ve gerçeklikle birlikte felsefede temel bir alan olarak kabul edilir. İnsanların iyi veya kötü, doğru veya yanlış, övgüye değer veya suçlamaya değer gördüğü eylemlerle uğraşırken, doğru bir şekilde etik veya ahlak felsefesine giren değer teorisi yönüyle ilgileniyoruz.

Afrika Kültür ve Değerleri

Kültür kavramına ve anlamına bakıp bir kültürde ki değerlerin yerini belirledikten sonra, bunu Afrika bağlamına getirmek istiyoruz. Bir kültür, hepsi birbirleriyle yakından ilişkili olan farklı değerlerin bir düzenlemesidir. Bu nedenle, bir kültürün sosyal, ahlaki, dini, politik, estetik ve hatta ekonomik değerleri hakkında anlamlı bir şekilde konuşulabilir. Şimdi bu değerlere değinelim, çünkü bu bize Afrika kültüründe nasıl tezahür ettiklerini ve bunlara nasıl önem verdiklerini anlamamızı sağlayacaktır.

Afrika Sosyal Kültür
Afrika Sosyal Kültürü

Sosyal Değerler

Sosyal değerler, basitçe herhangi bir toplum tarafından uygulanan bir inanç ve uygulama olarak görülebilir. Toplum, üyeleri tarafından rutin olarak gerçekleştirilen ya da ne zaman isterse yapılsın inanç ve uygulamalarını dikte etme yoluna sahiptir. Bu nedenle farklı topluluklara özgü festivaller, oyunlar, sporlar ve danslar vardır.

Bu faaliyetler toplum tarafından gerçekleştirilmektedir, çünkü gerekli görülmektedir. Bazı Afrika değerleri, özellikle Afrika toplumunda, dini, ahlaki, politik değerlerden vb. tamamen ayrılamaz. Bu nedenle, Ibibio ülkesinde (Nijerya) olduğu gibi geleneksel bir Afrika toplumunda, kutlanan festivallerin çoğu zaman dini temelleri vardır.

Bu festivaller, toplumun üyelerine iyi niyetlerini belirtmek için özel günler de belirli tanrılara verilen fedakarlıklarla sona erer. Sosyal değerler geleneksel yasalarla desteklenir. Bir insanın hayatını anlamlı yaşaması için gerekli gördüğü geleneksel karnavallardan oluşur.

Bir örnekle açıklayalım: Ibibio topraklarında uygulanan yeni yam festivali, sıkı çalışmayı teşvik etme ve kıtlığı kontrol etme yöntemine sahiptir. Bu festivaller toplumu gerçekten disipline eder çünkü zaman olmadığında kimse bir şey yapmaz.

Ahlaki Değerler

Afrika kültürü güçlü ahlaki düşüncelere gömülüdür. Her bireyin uzun süre yaşamak, onlara ve başkalarına lanet getirmekten kaçınmak için tutması gereken çeşitli inanç ve gelenek sistemine sahiptir. Zina, hırsızlık ve diğer ahlaksız davranış biçimleri şiddetle tavsiye edilmez ve şüpheli bir suçlunun kendisine karşı suçlanan bir suçu reddettiği zaman, bir kâhine götürülür ya da masumiyet kanıtı için yemin etmesi istenir.

Örneğin Ibibio topraklarında ukang (çile) bir suç tespit yöntemi olarak çok popülerdir. Uzman kâhin, kaynayan bir yağ kabının içine bir taş koyar ve şüphelilerin taşı almaya çalışmasını ister. Suçsuz ise, tencerenin dibine kadar uzanabilir ve kollarında ki kıllar yanmadan taşa ulaşabilir.

Ancak, en cesur suçlu bile tencereye yaklaştığında, taş almaya çalışırken tereddüt eder ve öfkelenir. Bu tür sıkıntılardan geçmek veya çıplak soyulmak ve çalınmak durumunda toplumu ele geçirme korkusu, bir tür suçları uygun şekilde kontrol eder.

Afrika atasözleri ve bilge sözler, yönünden zengin bir havuza sahiptir. Atasözleri Afrika ‘yı kötü davranışlara karşı uyarır.

Dini Değerler

Afrika toplumlarında din her faaliyetin etrafında döndüğü dayanak noktası gibi görülmektedir. Bu nedenle dini değerler ile oynanmamıştır. Afrika geleneksel dini, uygulandığı yerde, bazı tanımlayıcı özelliklere sahiptir.

Mesela görünmez ve yerli olan bir Yüce Varlık kavramına sahiptir. İnsan ruhunun varlığına inanır ve ruh bedenle ölmez. Afrika geleneksel dininin de iyi ve kötü ruhların var olduğu ve bu ruhların Yüce Varlık ile iletişimi mümkün kılan olduğu inancı vardır.

Afrika Dini Değerleri
AFrika Dini Değerleri

Her şeyden önce, ahlaki bir adalet ve hakikat duygusu ile iyinin ve kötünün varlığının bilgisine sahiptir. Afrika dini değerleri, Afrika ‘nın ve Afrika yaşamının her yönüne nüfuz ediyor gibi görünmekte ve her şeyin manevi öneme sahip olduğuna inanılmaktadır. Farklı günler de farklı tanrılara ibadet, Afrika halkının dini değerlerini yüksek saygı ile koruduğunu göstermeye devam etmektedir.

Büyücüler ve ilahiyatçıların Tanrı ile insan arasında arabuluculuk yaptığı ve Tanrı ‘nın isteklerini ölümlü olarak yorumladığı görülmektedir. Tanrılar, büyücüler ve kâhinler toplumda ki insan davranışını düzene sokmaya yardımcı olurlar ve insanlar, tanrılar ve büyücüler tarafından maruz kalma korkusundan ötürü suç işlemekten korkarlar.

Siyasal Değerler

Afrika toplumunun kesinlikle saygı duyulan bireyler gibi, başkanları olan siyasi kurumları da vardır. Geleneksel toplumla ilgili en önemli şey, politik hiyerarşinin aile ile başlamasıdır. Her ailenin bir aile reisi vardır; Her köyün bir köy ağası vardır.

Bu tür bir siyasi düzenleme Nijerya ‘nın güney kesiminde gözlenebilir. Batı sömürgesinin gelişi ve ardından Afrika geleneksel siyasi düzenlemelerini yıkmasından önce, Afrika toplumları kendi baş meclisleri, danışmanları, kült grupları vb. liderlere sadakatsizlik, Tanrı ‘ya sadakatsizlik ve liderlik pozisyonunun kalıtsal veya fetih yoluyla olduğuna inanılıyordu. Örneğin; Nijerya Akwa Ibom Eyaletinde, geleneksel siyasi kurum ezici bir şekilde totaliter olmasına rağmen, hala bazı kontroller ve dengeler vardı.

Dolayısıyla, politik değerler bakımından, dini, sosyal, ahlaki değerler vb. ile ayrılmaz bir şekilde bağlantılı olduğunu görebiliriz. Siyasi kurumlarına ve liderlerine saygı duymalarını sağlayan bir insanın sahip olduğu politik değerdir.

Estetik Değerler

Afrika estetiği kavramı, sanatın üretimine hayat veren temel geleneksel inanç sistemine dayanmaktadır. Artık sanat genellikle estetik objelerin üretilmesiyle ilgilenen insan girişimi olarak görülüyor. Böylece, boş zamanlarında bir insan, hayran olduğunu düşündüğü nesneler üretmeye veya yaratmaya çalıştığında, estetik değer duygusu taşımaya başlıyor.

Sanatı estetik nesnelerin üretimi ile ilgileniyor olarak görürsek, Afrika ‘nın estetik değerinin gerçekten çok zengin olduğunu söyleyebiliriz. Bir örnek verelim: Ibibio halkının güzellik duygusu, mbopo dedikleri şişman kızlıklarında özetlenir. Batı’nın güzellik modeli böyle değildir. Genellikle, kademeli adımlarla hareket eden ince görünümlü genç bayanlar olarak tasvir edilir.

Bu, Afrika estetik değeri ve neyin güzel olduğuna dair duygunun belirgin şekilde farklı olduğunu göstermektedir. Estetik değer, bir halkın sanatını ve el sanatlarını, çirkin olanın aksine güzel olanın algılarını etkilediği için bilgilendirir.

Ekonomik Değerler

Geleneksel Afrika toplumunun ekonomik değerleri işbirliği ile belirlenir. Temel olarak tarım ve avcılığa dayanan geleneksel ekonomi, doğa da kooperatifleşmiştir. Örneğin; Ibibio topraklarında, arkadaşlar ve akrabalar bir araya gelirler ve birbirlerine yardım ederler. Bu yardımın sebebi para kazanmak değildir, yakın gelecekte bu tür bir yardıma ihtiyaç duymaları halinde, aynı şekilde yardım göreceklerinden emin oldukları içindir.

Çocukların ana iş gücünü sağladığı görülmüştür. Bu nedenle erkeklerin çoğu, cinsiyetlerinin erkek olmasından mutlu olurlar. Afrika toplumunun sinerjik doğası, iki veya daha fazla kişinin kaynaklarını bir araya toplamasını ve osusu adı verilen katkılar sistemi yoluyla birbirlerini ekonomik olarak büyütmelerini sağlayan şeydir.

İmece usulü

Bunun dışında, evlerin inşaatında işbirliği yaparlar. Bir üye herhangi bir zorluk çektiğinde, tüm üyeler toplanır ve kendisine yardım eder. Dolayısıyla, Ibibio gibi geleneksel Afrika toplumunun ekonomik değerlerinin sıkı çalışma ve işbirliği üzerine kurulduğunu, kesinlikle söyleyebiliriz.

Afrika kültürünü karakterize eden bazı değerlere baktığımızda, burada bu değerlerin ayrılmaz bir şekilde birbirine bağlı olduğunu ve bütünlüklerinde Afrika kültürel değerleri olarak anlaşıldıklarını belirtmek önemlidir.

Afrika ‘da Kültürel Değişim ve Ayar Sorunları

Kültürde ki bazı değişikliklerin ve uyum problemlerinin incelenmesi uygundur. Bu bağlam da “değişiklik”, daha önce var olandan önemli bir değişiklik veya belirgin bir ayrılma anlamına gelir. Buluş, keşif ve yayılma bir kültürün değişebileceği ya da büyüyebilme yollarından bazılarıdır. 1600 yılları öncesi Afrika toplumunun tüm kesimlerinde bulunan kültür üssü veya kültürel unsurlar, nesneler, özellikler ve bilgiler çeşit ve çeşitlilik açısından sınırlıydı.

Böylece, kültürü derinden değiştirebilecek birkaç icat gerçekleşebildi. Metal, insanların bilinen bir kültürel unsuru olmadığı için, o zaman kullanılan çoğu alet tahtadan yapılmıştır. Örneğin, bir kano o zamanlar mevcut olan tek ulaşım aracıydı. Motorlu pervane ve branda ile yakın zamanda değiştirilene kadar her yönüyle ahşaptı.

Ayrıca, inşaat malzemeleri ahşap çatılar, kum ve çatı için paspaslara örülmüş yapraklardı. Diğer kültürlerden yeni icatların sunulmasına rağmen, çoğu ev hala geleneksel yöntemlerle, muhtemelen ekonomik nedenlerden ve doğrudan muhafazakârlıktan dolayı geleneksel yöntemlerle inşa edilmiştir.

Takas ile Ticaret

Takas ile ticaret, standartlaştırılmış ağırlık ve ölçüler olmadan satış ve genel sözleşmesel olmayan değişim şekli, sosyal dayanışmayı geliştirmek ve sürdürmek için uzun bir yol kat etti. Para biriminin, getirilen malzeme eserleri ile birlikte üretilmesi veya en azından vurgulanan kazanımsal eğilimler ve halk arasında kar yönelimi ile birlikte tanıtılması, Böylece kademeli olarak tamamen ekonomik kriterlere dayanan sosyal eşitsizliği ifade ediyor.

Doğa ile uyumlu bir yaşam

Sonuç olarak; İçinde bulunduğu çevreye saygıyla yaklaşmak Afrika dünya görüşünün bir parçası: Afrika doğa ile işbirliği yapıyor ve onu ele geçirmeye çalışmıyor. Bazı günler de, ekim yapmadıkları yerlere ulaşmak isteyen hırsızların faaliyetlerini kontrol etmenin bir yolu olarak tarıma karşı tabular vardı.

Topluluğun belirli bölgelerinde yetişmek, hatta bazı akarsularda bir süre balık tutmak bile geleneklere aykırıydı. Efsaneye göre kurulmuş olsun ya da olmasın, bu sistem doğayı korumanın ve yaşatmanın bir yolunu buldu. Böylece, bilinçli ya da bilinçsiz olsun, toplumun geleneksel ekonominin temeli olan tarımsal üretkenlikte bir artış sağlandı.

Afrika Kültürü

hobisi

Hobisi.com, Türkiye ve dünya da insanların hobi amaçlı aktivitelerini paylaşmak, neler yapabileceklerini göstermek ve genel kültürünü arttırmaya yardımcı olmak amacıyla kurulmuştur. Beğeni ve eleştirileriniz için teşekkür ederiz.

Bir cevap yazın